Projekt edukacyjny:
„Ty też się liczysz – mediacje rówieśnicze”
1. Informacje ogólne
Adresaci: uczniowie klas I–III oraz IV–VIII Szkoły Podstawowej nr 47 im. Jana Brzechwy w Sosnowcu
Miejsce realizacji: Szkoła Podstawowa nr 47 im. Jana Brzechwy w Sosnowcu
Czas realizacji: rok szkolny 2025/2026 (wrzesień 2025 – czerwiec 2026) z planem na stałe działania w kolejnych latach.
Budżet: 5000 zł
2. Uzasadnienie i potrzeba realizacji projektu
W związku z rosnącą liczbą sytuacji konfliktowych między uczniami, potrzebą kształtowania kompetencji społecznych oraz wzmacniania kultury dialogu wśród dzieci i młodzieży, projekt ma na celu wprowadzenie systemu mediacji rówieśniczych jako narzędzia wspierającego pozytywną atmosferę w szkole. Poprzez rozwój empatii, asertywności, słuchania i pokojowego rozwiązywania sporów uczniowie zyskają poczucie sprawczości i samodzielności oraz nauczą się, że „każdy się liczy” – w każdej sytuacji, pogłębi relacje rówieśnicze co będzie miało wpływ na wzmocnienie zdrowia psychicznego. Wprowadzenie mediacji rówieśniczych do szkoły jest skutecznym narzędziem rozwijania kompetencji społeczno-emocjonalnych uczniów oraz wspierania ich w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych i przeciwdziałaniu zachowaniom ryzykownym, w tym używaniu substancji psychoaktywnych.
Oto jak można to osiągnąć:
1. Rozwijanie kompetencji emocjonalnych i społecznych
Mediacje rówieśnicze uczą uczniów:
- rozpoznawania i nazywania emocji – zarówno własnych, jak i innych osób,
- radzenia sobie z trudnymi emocjami (złość, frustracja, lęk),
- empatii – rozumienia sytuacji i przeżyć drugiej strony,
- komunikacji bez przemocy – wyrażania potrzeb i oczekiwań w sposób konstruktywny.
Uczniowie, którzy potrafią świadomie zarządzać swoimi emocjami, są mniej podatni na impulsywne decyzje i zachowania ryzykowne.
2. Tworzenie bezpiecznego środowiska szkolnego
System mediacji rówieśniczych:
- zmniejsza poziom agresji i przemocy w szkole, dając uczniom przestrzeń do pokojowego rozwiązywania sporów,
- wzmacnia poczucie wspólnoty i odpowiedzialności za relacje, co przeciwdziała izolacji i wykluczeniu – czynnikom sprzyjającym sięganiu po używki,
- promuje kulturę dialogu i wzajemnego szacunku, co redukuje stres wynikający z presji rówieśniczej.
3. Zapobieganie kryzysom i zachowaniom ryzykownym
Dzięki mediacjom uczniowie uczą się:
- rozpoznawać sytuacje kryzysowe oraz sygnały ostrzegawcze u siebie i innych,
- prosić o pomoc i oferować wsparcie, co zwiększa ich odporność psychiczną (rezyliencję),
- rozwiązywać konflikty zanim eskalują do poziomu przemocy, samookaleczeń, sięgania po substancje psychoaktywne czy ucieczki z domu/szkoły.
Mediatorzy rówieśniczy stają się naturalnymi liderami wsparcia w grupie – mogą wychwytywać problemy rówieśników i kierować ich do dorosłych.
4. Kształtowanie postaw prozdrowotnych i odpowiedzialnych
W ramach szkolenia mediatorów oraz warsztatów dla klas:
- porusza się temat odpowiedzialnych wyborów życiowych,
- mówi się o konsekwencjach stosowania substancji psychoaktywnych,
- rozwija się umiejętności odmawiania i asertywnego stawiania granic.
Dzięki temu uczniowie zyskują nie tylko wiedzę, ale też praktyczne umiejętności, które chronią ich przed zachowaniami ryzykownymi.
5. Wzmacnianie sprawczości i poczucia wartości
Bycie mediatorem rówieśniczym lub korzystanie z mediacji daje uczniom poczucie, że:
- mają wpływ na swoje życie i relacje,
- ich głos jest ważny i słuchany,
- potrafią rozwiązywać trudności samodzielnie lub z pomocą innych.
To zwiększa ich samoocenę i zmniejsza podatność na działania autodestrukcyjne lub podporządkowywanie się destrukcyjnym wpływom grupy.
W efekcie mediacje rówieśnicze nie tylko poprawiają klimat szkoły, ale stają się realnym wsparciem profilaktyki – szczególnie w zakresie przeciwdziałania zachowaniom ryzykownym i wspierania uczniów w radzeniu sobie z kryzysami emocjonalnymi.
3. Cele projektu
Cele główne:
- Promowanie idei mediacji jako metody rozwiązywania konfliktów w środowisku szkolnym.
- Wprowadzenie i wdrożenie mediacji rówieśniczych jako trwałego elementu kultury szkoły.
Cele szczegółowe:
- Wyposażenie wybranych uczniów w kompetencje mediacyjne (szczególnie klas IV–VIII).
- Kształtowanie postaw empatii, tolerancji, szacunku i odpowiedzialności.
- Obniżenie liczby konfliktów rówieśniczych i sytuacji wymagających interwencji nauczyciela.
- Zwiększenie zaangażowania uczniów w życie szkoły.
4. Opis działań i harmonogram
Wrzesień 2025 – Inauguracja projektu: spotkanie informacyjne dla rady pedagogicznej i rodziców.
Październik 2025 – Rekrutacja mediatorów rówieśniczych z klas IV–VIII.
Listopad–grudzień 2025 – Szkolenie mediatorów (4 warsztaty po 3 godziny).
Styczeń 2026 – Opracowanie i przyjęcie regulaminu mediacji.
Luty–czerwiec 2026 – Realizacja mediacji rówieśniczych.
Cały rok – Warsztaty klasowe z komunikacji i rozwiązywania konfliktów.
Czerwiec 2026 – Podsumowanie projektu, dyplomy, ewaluacja.
5. Zakładane rezultaty
- Minimum 12 uczniów przeszkolonych jako mediatorzy rówieśniczy.
- Warsztaty w każdej klasie (min. 2 spotkania).
- Stworzenie punktu mediacyjnego i regulaminu mediacji.
- Poprawa klimatu szkoły i zmniejszenie liczby konfliktów.
- Zwiększenie świadomości emocjonalnej uczniów.
6. Ewaluacja projektu
Narzędzia: ankiety, wywiady, obserwacje, liczba przeprowadzonych mediacji.
Formy: raport końcowy, prezentacja na Radzie Pedagogicznej, wydarzenie podsumowujące, publikacja wyników.
